«Ο θεσμός της εμπορικής διαμεσολάβησης μεταξύ επιχειρήσεων ελληνικών και κινεζικών συμφερόντων»

Ελένη Ν. Παπανικολάου, Δικηγόρος παρ΄ Εφέταις LL.M. International Hellenic University, cand.DIR Geneva School of Diplomacy & International Relations, Member of the Council of Bars and Law Societies of Europe (Flemish Bar Council), Member of the Hellenic-Chinese Chamber

Οι ελληνικές επιχειρήσεις που επιλέγουν τη διαμεσολάβηση για την επίλυση των διαφορών τους με κινεζικές επιχειρήσεις εξασφαλίζουν την επίτευξη μιας κοινώς αποδεκτής επίλυσης της μεταξύ τους διαφοράς, μέσω κειμένου συμφωνίας που ικανοποιεί τα συμφέροντα και των δύο πλευρών και μέσω μιας διαδικασίας που λαμβάνει χώρα σε ουδέτερο και εμπιστευτικό τόπο, με την παρουσία διαπιστευμένου διαμεσολαβητή.

Η Ελλάδα και η Κίνα, μετά την επίσημη σύναψη διπλωματικών σχέσεων το 1972 και μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1990, οπότε άρχισε και η περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών τους, είναι «καλοί, αληθινοί και στενοί νέοι φίλοι», όπως δηλώνουν Κινέζοι αξιωματούχοι. Ο χαρακτηρισμός αυτός υπογραμμίζει τη μοναδικότητα των Ελληνο-κινέζικων σχέσεων. Δεδομένου ότι η ασιατική κουλτούρα επιτάσσει οι αλλοδαποί επιχειρηματίες που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν εμπορικά ή επενδυτικά στην Κίνα να έχουν αντιληφθεί «τον κινεζικό τρόπο του επιχειρείν» (“the Chinese way of doing things”), παρατηρούμε με ικανοποίηση ότι οι διμερείς σχέσεις εξελίσσονται ραγδαία, με ανταλλαγές επισκέψεων αξιωματούχων και σύναψη συμφωνιών συνεργασίας στους τομείς των μεταφορών, του εμπορίου, της ναυτιλίας, του τουρισμού, του πολιτισμού και των ναυπηγικών επισκευών.

Ειδικότερα, σημαντικό τεκμήριο των στενών σχέσεων Κίνας και Ελλάδας συνιστά η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας το 2018 στο πλαίσιο της Κινεζικής πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», γνωστή και ως «δρόμος του μεταξιού». Μάλιστα, η πρέσβειρα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας επισήμανε πρόσφατα επί του θέματος ότι: «Η κινεζική επιχειρηματική κοινότητα αποδίδει ιδιαίτερο βάρος στη μοναδική θέση της Ελλάδας ως μιας από τις κορυφαίες οικονομίες στην περιοχή· η χώρα είναι επίσης πύλη εισόδου για τις ευρωπαϊκές αγορές, και αυτό την καθιστά ελκυστικότερο επενδυτικό προορισμό».

Άλλωστε, η εναλλακτική επίλυση διαφορών και συγκρούσεων με συμβιβασμό ανήκει στον πολιτικό πολιτισμό και στις πολιτιστικές αξίες της κινεζικής και ευρύτερα νοτιοανατολικής ασιατικής κουλτούρας. Ιδέες του Κομφούκιου και των βουδιστικών παραδόσεων, σύμφωνα με τις οποίες η θρησκεία και η φιλοσοφία υιοθετούν την αρμονία και την ειρήνη, φαίνεται ότι έχουν επηρεάσει με κάποιον τρόπο τον κινεζικό πολιτικό πολιτισμό.

Ο θεσμός της διαμεσολάβησης φαίνεται ότι συνάδει με την προηγηθείσα αναφορά, αφού αποτελεί έναν τρόπο ειρηνικής συνδιαλλαγής και επίλυσης διαφορών. Ο θεσμός είναι διαδεδομένος τόσο στην Κίνα, όσο και στην Ελλάδα και πλέον χρησιμοποιείται ευρέως στις επιχειρηματικές διαφορές. Ταυτόχρονα χρησιμοποιείται ευρέως και στις υποθέσεις μεταξύ ελληνικών και εν γένει ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με κινεζικές, καθώς η ενδεχόμενη δικαστική επίλυση διαφορών ως διαδικασία θα ήταν περίπλοκη, χρονοβόρα και πολυέξοδη.

H διαμεσολάβηση είναι μια εκούσια διαδικασία που αναγνωρίζει και αποδίδει και στις δυο επιχειρήσεις θέση ισχύος

Η διαμεσολάβηση, όταν αφορά σε τέτοιου είδους διαφορές που προκύπτουν από διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, υπερβαίνει τα πολύπλοκα ζητήματα νομικής ερμηνείας και δικαιοδοσίας, ενώ η δυνατότητα ηλεκτρονικής, μάλιστα, διαμεσολάβησης επιλύει και ζητήματα χρόνου, κόστους και μετακινήσεων των μερών. Πρόκειται για μια οικειοθελή και εμπιστευτική διαδικασία επίλυσης διαφορών, η οποία επιλέγεται από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους. Η παρουσία των δικηγόρων και των δυο πλευρών, σε συνδυασμό με την αμερόληπτη στάση ενός ανεξάρτητου, διαπιστευμένου και κατάλληλα εκπαιδευμένου διαμεσολαβητή, ο οποίος κατευθύνει τα μέρη αλλά δεν εκφράζει άποψη, προσδίδει στον ανωτέρω θεσμό το κατάλληλο κύρος και την αξιοπιστία που απαιτείται, ώστε το αποτέλεσμα της διαμεσολάβησης να είναι σεβαστό και αποδεκτό από όλους.

Οι διαμεσολαβήσεις μεταξύ ελληνικών και κινεζικών συμφερόντων επιχειρήσεων πραγματοποιούνται με επιτυχία από το 2012, με διαμεσολαβητές – μέλη του Ελληνικού Κέντρου Διαμεσολάβησης και Διαιτησίας στο Πεκίνο. Το Ελληνικό Κέντρο Διαμεσολάβησης και Διαιτησίας έχει υπογράψει συμφωνία συνεργασίας με το Κεντρικό Επιμελητήριο του Πεκίνου (CCPIT Beijing) και συγκεκριμένα με το Κέντρο Διαμεσολάβησης που αυτό διαθέτει.

Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι το Κεντρικό Επιμελητήριο της Κίνας έδωσε «ψήφο εμπιστοσύνης» στο Ελληνικό Κέντρο Διαμεσολάβησης και Διαιτησίας, καθώς στη λίστα διαπιστευμένων Διαμεσολαβητών του Κεντρικού Επιμελητηρίου της Λ.Δ. της Κίνας περιλαμβάνονται έξι Έλληνες διαμεσολαβητές του ΕλλΚΔΔ. Η διαπίστευση αυτή αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης του Κεντρικού Επιμελητηρίου της Κίνας στο Ελληνικό Κέντρο Διαμεσολάβησης και Διαιτησίας, το οποίο ιδρύθηκε και λειτουργεί από το 2006 αναπτύσσοντας ξεχωριστή και πρωτοπόρο για τα ελληνικά δεδομένα τεχνογνωσία.

Φαίνεται πως η επιθυμία της Ελλάδας να διαδραματίσει σημαντικό στρατηγικά ρόλο στην υπερατλαντική ανάπτυξη της Κίνας, με αμοιβαίο σεβασμό και επωφελή συνεργασία,  πρέπει να συνάδει και με «γρήγορη δικαιοσύνη». Η διαμεσολάβηση είναι τόσο σε οικουμενικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο η επόμενη μέρα στην επίλυση εμπορικών διαφορών και αποκτά ολοένα και περισσότερους θιασώτες.  Και αυτό, γιατί η επίλυση των διαφορών γίνεται πλέον μέσω μιας ταχύτατης διαδικασίας, κοινώς αποδεκτής από όλους με την επίτευξη συμφωνίας που εξισορροπεί τα συμφέροντα όλων των συμβαλλόμενων μερών.